اول رشد کنید، بعد سرمایه جذب کنید

سید مهران دهقانی، سرپرست اجرایی شتاب‌دهنده پیشگامان
اول رشد کنید، بعد سرمایه جذب کنید
۰۸ Mordad 1396 بدون دیدگاه اخبار استارت آپی https://goo.gl/pqGyfv
شتاب‌دهنده پیشگامان، زیر نظر تعاونی پیشگامان است که بزرگ‌ترین تعاونی آی‌سی‌تی کشور است. این تعاونی حدود ۳۶ شرکت را در زیرمجموعه خود دارد و از سال ۹۵ شتاب‌دهنده پیشگامان را تاسیس کرد که نخستین شتاب‌دهنده تعاونی در کشور است و کلیه پیشنهادها از سراسر کشور برای سرمایه‌گذاری در حوزه استارت‌آپ‌ها ...
اول رشد کنید، بعد سرمایه جذب کنید

شتاب‌دهنده پیشگامان، زیر نظر تعاونی پیشگامان است که بزرگ‌ترین تعاونی آی‌سی‌تی کشور است. این تعاونی حدود ۳۶ شرکت را در زیرمجموعه خود دارد و از سال ۹۵ شتاب‌دهنده پیشگامان را تاسیس کرد که نخستین شتاب‌دهنده تعاونی در کشور است و کلیه پیشنهادها از سراسر کشور برای سرمایه‌گذاری در حوزه استارت‌آپ‌ها، توسط این شتاب‌دهنده مدیریت می‌شود. سیدمهران دهقانی همچنین از زمان مناسب برای جذب سرمایه توسط استارت‌آپ‌ها گفته و اینکه چقدر اکوسیستم کارآفرینی ایران به تکرار افتاده است. 

  •  صاحبان استارت‌آپ‌ها بعضا می‌گویند، برخورد حرفه‌ای با ما نمی‌شود و فقط به درآمدزایی فکر می‌کنند. پیشگامان به عنوان یک شتاب‌دهنده چه نوع برخوردی را در پیش گرفته است؟

سایکل شتاب‌دهی که از طرف معاونت ریاست جمهوری هم در نظر گرفته شده تا ۲۵میلیون سرمایه‌گذاری با ۲۰درصد سهام است. پیشگامان از لحاظ سرمایه مشکلی ندارد و ریسک‌پذیرتر از سایر شتاب‌دهنده‌ها عمل می‌کند. همچنین پیشگامان جامعه بزرگی از کاربران را در سراسر کشور دارد که به‌عنوان بازار کار و مارکتینگ به صاحبان استارت‌آپ‌ها پیشنهاد می‌دهد و این امر به نوعی مزیت پیشگامان محسوب می‌شود.  

  •  صاحبان استارت‌آپی با درصدهای سهامی که واگذار می‌کنند، مشکل دارند و حتی گاه فکر می‌کنند که شتاب‌دهنده می‌شود رئیس و آنها مرئوس. چنین مسئله‌ای را چگونه برای‌شان توضیح می‌دهید؟

شعار پیشگامان و افتخار آن، تعاونی بودنش است. چون می‌خواهیم توجیه کنیم که چند نفر با هم بهتر کار می‌کنند تا یک نفر و یک دست صدا ندارد. به استارت‌آپ‌ها هم این توضیح را می‌دهیم که دادن بخشی از سهام می‌تواند کمک زیادی به آنها بکند. استارت‌آپ‌ها نباید به درصد واگذاری سهم حساس باشند. 

  •  در الکامپ حتما بازخوردهایی از تیم‌های استارت‌آپی هم داشته‌اید؛ برآوردتان از این حضور چیست؟ 

جامعه استارت‌آپی ایران خودش هنوز استارت‌آپ است اما رشد خوبی داشته اما مشکل اینجاست که می‌بینیم در یک مساحت ۱۰متری از این اکوسیستم، ۱۰ ایده شکل گرفته و به تکراری‌شدن ایده‌ها و تشابه منجر شده که در این صورت ارزش پیشنهادی پایین می‌آید. اما استارت‌آپ‌های زیادی امسال به نمایشگاه آمده‌ بودند و ایده‌های جالب توجهی هم شکل گرفته‌اند. ما خودمان روی حدود ۵ ایده به این نتیجه رسیدیم که در همین سطح هم می‌توان روی آنها سرمایه‌گذاری کرد و بعضا بودند ایده‌هایی که شاید یکی دو سال دیگر می‌توان روی‌شان سرمایه‌گذاری کرد. به نظر من اگر اکوسیستم استارت‌آپی ایران کمی از کپی‌کردن فاصله بگیرد و به سمت حوزه‌های دیگری مانند هوش مصنوعی برود و کمتر سراغ بازارهای از قبل امتحان‌شده بیاید، رشد بیشتری اتفاق می‌افتد. 

  •  استارت‌آپ‌ها حداکثر بعد از ۶ ماه از زمان راه‌اندازی، به دنبال جذب سرمایه هستند. اما شما اشاره کردید که بعضی از ایده‌ها یک تا ۲سال دیگر آمادگی یا شاید ارزش سرمایه‌گذاری داشته باشند؛ چرا چنین تناقضی بین دیدگاه استارت‌آپ‌ها و مراکز سرمایه‌گذاری‌ وجود دارد؟

بعضا استارت‌آپ‌ها خودشان را رشدیافته می‌دانند اما وقتی با توجه به بازار ایران بررسی می‌کنیم، چنین چیزی عملا منتفی می‌شود. خودشان را مقایسه می‌کنند با استارت‌آپ‌های دیگر و به چنین نتایجی می‌رسند. در حالی که شاید اصلا به ضررشان باشد که در چنین مرحله‌ای مثلا ۳۰درصد از شرکت‌شان را به قیمت ۳۰میلیون واگذار کنند. شاید ۲ سال دیگر ۳۰درصد از سهام‌شان را چندین برابر بتوانند بفروشند. البته درست است که سرعت جزئی از ذات استارت‌آپی است اما شتاب بی‌رویه برای گرفتن سرمایه‌ و ناپخته‌بودن ایده‌‌ها ممکن است کلیت کسب‌وکار را با شکست مواجه کند. استارت‌آپ‌ها باید مراحل سرمایه‌گذاری در این حوزه را در نظر بگیرند؛ یعنی از همان ۲۵میلیون شتاب‌دهنده شروع کنند و به مراحل دیگر مانند فرشتگان سرمایه‌گذار بروند. من به‌عنوان عضو یک شتاب‌دهنده از بین استارت‌آپ‌های حاضر تنها ۴‌ یا ۵ استارت‌آپ را دارای قابلیت سرمایه‌گذاری با هزینه ۵۰۰ یا ۶۰۰میلیون تومان دیدم. 

  •  از طرفی استارت‌آپ‌ها هم می‌گویند برای عبور از مراحل سخت نیاز به جذب سرمایه داریم و اگر قرار باشد ۲ سال بعد از راه‌اندازی سرمایه‌گذار به سراغ‌مان بیاید، شاید تا آن زمان دوام نیاوریم.

اگر نتوانند ۲ سال دوام بیاورند، یعنی سرمایه‌گذار درست تشخیص داده و این کسب‌وکار ماندگار نبوده است. یک استارت‌آپ باید بتواند ۲ سال دوام بیاورد تا متوجه شود که ایده‌ در آن مارکت مورد نظرش درست راه‌اندازی شده است یا نه. 

  •  نمی‌توان با شما یا با آنها به طور قطع موافق یا مخالف بود. به نظر می‌رسد که هر دو طرف تا حدودی حق دارند. 

تجربه ما می‌گوید که استارت‌آپ‌هایی بوده‌اند که در سال‌های گذشته نمایشگاه تا یک میلیارد تومان ارزش‌گذاری‌شان‌ کرد‌‌ه‌ایم و امسال ارزشش تا ۸میلیارد تومان رشد کرده و این به نفع آنهاست. به نظر من بچه‌های استارت‌آپی با وام‌گرفتن و قرض‌گرفتن کسب‌وکارشان را رشد دهند و بعد سراغ سرمایه‌گذار و واگذاری سهام بیایند. حداکثر باید انجل‌اینوست یا همان فرشتگان کسب‌وکار را پیدا کنند و با آنها همکاری کنند و خیلی زود سراغ سرمایه‌گذارهای بزرگ نروند. از طرفی بسیاری از استارت‌آپ‌ها ایده‌هایی به نمایشگاه آورده بودند و تنها می‌خواستند ایده را بفروشند. سرمایه‌گذار حرفه‌ای سراغ چنین افرادی نمی‌رود چون مشخص است که ایده‌شان برای خودشان هم جدی و مهم نیست. 

  •  سرمایه‌گذاران جدیدی که وارد این حوزه می‌شوند، اغلب از جنس کسب‌وکارهای سنتی و فیزیکی هستند اما به نظر می‌رسد که تا حدودی متوجه جاذبه‌های سرمایه‌گذاری در این حوزه شده‌اند. شما به‌عنوان سرمایه‌گذار چه نگاهی به این مسئله دارید؟

اصولا خروج سرمایه از بازار مسکن، ارز و سکه و ورود آن به بخش تکنولوژی فی‌نفسه امر مبارکی به شمار می‌رود. اما یک بالادستی باید وجود داشته باشد که این جریان را هدایت کند. یعنی پول را از سرمایه‌گذار بگیرد و با علم استارت‌آپی جلو بیاید. چون بعضا دخالت بیش از حد سرمایه‌گذاری که از بخش سنتی و فیزیکی آمده است، زمینه‌ساز شکست استارت‌آپ‌ها می‌شود. بنابراین نیاز است که یک صندوق سرمایه‌گذار مشخص تشکیل شود و همانند بانک عمل کند. 

  •  الان وی‌سی‌ها تقریبا همین کار را می‌کنند. 

بله، درست است اما در ایران وی‌سی ۱۰۰درصد نداریم و تعداد وی‌سی‌هایی که مولفه‌های وی‌سی را داشته باشند، بسیار کم است. الان ۱۰ تا ۱۲ سرمایه‌گذار وی‌سی داریم ولی خطرپذیر نیستند و مثلا به ما که شتاب‌دهنده هستیم، می‌گویند استارت‌آپ‌هایتان را که روی‌شان سرمایه‌گذاری کرده‌اید و به رشدی رسیده‌اند، حالا بدهید ما روی‌شان سرمایه‌گذاری کنیم. این دیگر سرمایه‌گذاری خطرپذیر نیست. مگر چند استارت‌آپ‌ در شتاب‌دهنده‌ها حضور دارند؟
وی‌سی‌ها اگر نام خطرپذیر بر خود می‌گذارند، باید سراغ استارت‌آپ‌هایی بروند که در شتاب‌دهنده‌ها حضور ندارند و روی‌شان خطر کنند. وی‌سی باید دانش استارت‌آپی داشته باشد. حتی اگر ۲۰ استارت‌آپ داشته باشد و شکست هم بخورند، ممکن است بیست و یکمین آن موفق ‌شود و همین که یک کسب‌وکار موفق شود، می‌تواند مابقی شکست‌ها را جبران ‌کند. 

  •  چه تعداد استارت‌آپ زیرمجموعه پیشگامان فعالیت می کنند؟

الان در سایکل اول هستیم و طبق فراخوانی که دادیم، تقریبا ۱۷۰ ایده از استان یزد در سایت ثبت شد. از بین ۱۷۰ ایده، ۴۰ ایده را برای مصاحبه فراخواندیم و از این ۴۰ ایده ۱۴ ایده در سایکل پیش‌شتاب‌دهنده‌ای پذیرفته شدند. ۳ تا هم از پیش‌شتاب‌دهی به شتاب‌دهی رسید‌ه‌اند. 

  •  اکوسیستم یزد قبل از پیشگامان وجود نداشت؟

یزد از جمله جوامع استارت‌آپی قوی کشور است. تاکنون ۷ استارت‌آپ ویکند در یزد برگزار شده و رویدادهای اینچنینی معمولا در یزد برگزار می‌شود.
البته استارت‌آپ ویکند و همفکر را پیشگامان در یزد برگزار کرد و همین موجب شد که این اکوسیستم در یزد شکل بگیرد. با اینکه یزد کلانشهر نیست اما به لحاظ سطح مالی و فرهنگی در سطحی هستند که می‌توان خدمات آنلاین به آنها ارائه کرد. حتی در یزد استارت‌آپ‌های محلی زیادی وجود دارد که تنها در سطح استان یا شهر یزد خدمات‌دهی دارند. مثلا در مقابل زودفود، زودبر را در یزد داریم.

افزودن دیدگاه جدید

CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.‎
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.‎