استارت آپ در روستا + بخش پایانی

استارت آپ در روستا + بخش پایانی
۱۳ اردیبهشت ۱۳۹۵ بدون دیدگاه سلبریتی ,پیش خوان http://goo.gl/y5o3Wq
در بخش اول خوانیدم که هم نت رويدادي است که با ابتکار بنياد نخبگان اصفهان آغاز به کار کرده است و تفاوت هم نت با استارتآپ ويکندها در چيست؟ در این قسمت بیشتر به تعامل با روستاییان و حاشیه های این رویداد ۴ روزه می پردازیم ....
استارت آپ در روستا + بخش پایانی

جمال احمدی: هم‌نت رويدادي است که با ابتکار بنياد نخبگان اصفهان و به رياست دکتر شقايق حق‌جو در سال ۹۴ آغاز به کار کرده است. در اين مدت يک‌ساله هم سه دوره هم‌نت برگزار شده است. رويدادي که تلاش دارد با شناسايي توانمندي‌هاي روستاييان و استفاده از ظرفيت‌هايي که فضاي وب فراهم کرده است هم به ارتقا و پايداري جوامع روستايي کشور کمک کند و هم سهم روستاها در اقتصاد کشور را افزايش دهد. در اين گزارش سعي کرده‌ايم هم جوانب مختلف اين رويداد تازه‌نفس را بررسي و هم روندهاي نوآوري که مي‌تواند در اين راه به روستاييان کشور ياري کند مورد تحليل و ارزيابي کارشناساني که خود دست‌اندرکار چنين رويدادهايي است قرار دهيم. اما پيش از آن بايد به تفاوت‌ها و شباهت‌هاي آن با ديگر رويدادهاي مشابه اکوسيستم استارت‌آپي کشور اشاره کنيم.

 

  •  ايده‌هايي که در سياه‌چادرها جان مي‌گيرند

همان‌طور که گفته شد اين رويداد در روستا برگزار شد. با توجه به اينکه شعار اين رويداد همواره اين بوده که با مشکلات برخورد نزديک خواهد داشت، انتخاب روستا به‌عنوان محل برگزاري رويداد نشان‌دهنده اين است که حرف و عمل عوامل اجرايي آن در يک سو است. با توجه به اينکه محل رويداد خارج از فضاهاي مرسوم سالني بود چالش‌هاي بي‌شماري مطرح شد. اولين چالش مطرح‌شده در اين رويداد بعد مسافتي بود که روستاها با يکديگر دارند. در حين رفت‌وآمدها زمان بسيار زيادي تلف شد که مي‌شد جلوي اين اتلاف زمان را گرفت. مورد بعدي مسئله اسکان بود که با توجه به بسيج محلي مسئولان روستا به بهترين وجه آن را سامان‌دهي کردند و افراد و تيم‌ها در خانه‌هاي روستاييان و يا اماکن اداري اسکان داده شدند. کمترين هزينه در اين بخش صورت گرفت. در زمينه ناهار و شام و ميان‌وعده‌ها روستاييان سنگ‌تمام گذاشتند. نقطه تاريک اين رويداد را بايد نبود يک سالن مناسب براي ارائه سخنراني‌ها و آموزش‌ها دانست، چراکه همه تيم‌ها در يک سوله مستقر بودند و اين سبب شده بود که با توجه به جمعيتي که حضور داشتند همهمه ايجاد شود. اين مسئله باعث شد تمرکز افراد هنگام سخنراني‌ها بسيار پايين باشد و به‌راحتي به هم بريزد. البته برگزاري يک سخنراني در يکي از چادرهاي اطراف در روز سوم نشان داد که مي‌شد با برگزاري سخنراني‌ها در فضايي کوچک در زير چادرها به‌شدت کيفيت و سطح يادگيري مباحث مطرح‌شده را بالا دانست. البته همين انتخاب هوشمندانه مکان سبب شد برخورد نزديک با مشکلات و مسائلي که در روستا وجود دارد مغفول نماند و همين مسئله پتانسيل بيشتري در درون رويداد ايجاد کرد.

خوش‌فکري ديگر اين رويداد اين بود که با موضوع روستا برخورد صرفا تفريحي نشد و سعي شد با بردن شرکت‌کنندگان بر سر زمين‌ها و مراکز کشت، پرورش طيور و استخرهاي پرورش ماهي فرصت پرسش و پاسخ با فعالان در عرصه روستا فراهم شود. البته نقدي که به رويداد برمي‌گردد اين است که افراد شرکت‌کننده آموزش نديده بودند تا مشاهده‌گر و جستجوگر خوبي باشند وگرنه فردي که به دنبال سوال‌هايش در روستا مي‌گشت قطعا يابنده مي‌بود.

 

  •  تعامل با روستاييان

شرکت‌کنندگان در رويداد فقط افراد تحصيل‌کرده نبودند. حدودا ۳۰ تا ۴۰ درصد شرکت‌کنندگان روستايي بودند. در مورد روستاييان دو نکته بسيار مشهود بود، اول اينکه روستاييان افکار خام و ايده‌هاي زيادي داشتند ولي از يک تفکر سيستماتيک براي کسب‌وکار به دور بودند. مورد دوم بي‌خبري آن‌ها از منابعي بود که در اختيار داشتند. آن‌ها کارهاي خود را به طور روتين انجام مي‌دادند و فکر مي‌کردند بايد ايده از بيرون و يا حمايتي از بيرون به سمت آن‌ها بيايد تا وضعيت معيشت آن‌ها بهبود بيابد. شايد به اين دليل که به خاطر وضعيت معيشت پايينشان از انجام کارهاي نو ترس داشتند. نحوه تعامل و برخورد روستانشينان و افراد تحصيل‌کرده‌اي که از شهرهاي مختلف آمده بودند بسيار جالب‌توجه و قابل‌بررسي است. در اين زمينه چند برخورد ديده شد. برخي افراد که متوجه شده بودند روستاييان چه پتانسيل‌هاي دروني دارند سعي مي‌کردند در تيم خود از فرد و يا افراد روستايي استفاده کنند. ابراهيم يکي از شرکت‌کنندگان درباره کار با روستايي‌ها مي‌گويد: «کار کردن با آن‌ها بسيار لذت‌بخش بود چراکه به‌آساني مي‌توانستيم با آن‌ها ارتباط برقرار کنيم. البته بايد در مقابل آن‌ها بيشتر شنونده باشيم تا گوينده، چراکه وقتي بچه‌هاي تيم بيشتر حرف مي‌زنند آن‌ها حالت دفاعي به خود مي‌گيرند و از جمع خارج مي‌شوند. ما در تيممان سعي کرديم تعامل نزديکي با آن‌ها داشته باشيم و حضورشان به خاطر شناخت و اطلاعاتي که داشتند بسيار به ما کمک کرد. ما در مطالعات و مشاهده‌هاي ميداني از وجودشان بسيار کمک گرفتيم.»

مورد دوم تيم‌هايي بودند که در آن‌ها فرد روستايي ديده نمي‌شد. در مورد حضور نداشتن فرد روستايي در تيمشان که پرسيديم، مهرداد يکي از اعضاي همين تيم‌ها پاسخ داد: «ايده ما فرايندي مدون است که خارج از روستا رخ مي‌دهد. شايد به روستا منتهي شود اما خودمان مي‌توانيم آن را اجرا کنيم.» اين اعلام بي‌نيازي معلوم نيست از کجا سرچشمه مي‌گيرد!

مورد سومي که در اين رويداد مشهود بود عدم مشارکت روستاييان با افراد غيرروستايي بود. آن‌ها از طريق اطلاعاتي که گرفتند سعي مي‌کردند مکانيسم خودشان را بسازند. در بين تيم‌هاي برگزيده‌شده هر سه اين تيم‌ها ديده مي‌شوند ولي جالب است بدانيد که تيم برگزيده متشکل از روستاييان بود. آنقدر بيان ايده و چالش‌ها و فرصت‌هاي روبه‌روشان شفاف و دقيق بود که هيئت‌داوران را متقاعد کرد آن‌ها را به‌عنوان تيم اول انتخاب و معرفي کنند. ايده آن‌ها فرآوري کودهاي دامي و مرغي بود. آن‌ها مي‌خواهند توليد و بسته‌بندي و توزيع انواع کودهاي آلي و شيميايي متناسب با کيفيت آب و خاک اراضي را در دستور کارشان قرار دهند.

 

  •  نظر تيم‌ها در مورد رويداد چه بود؟

عمده گلايه شرکت‌کنندگان از روز ارائه ايده بود. آن‌ها نکته‌ها و ارائه‌هاي روز اول را براي رسيدن به يک جمع‌بندي و شناخت فرصت‌هاي روستاي کفران و سميرم کافي نمي‌دانستند و اذعان داشتند که اگر فرصت بيشتري داشتند مي‌توانستند با توجه به يافته‌هايشان ايده‌هاي بهتري ارائه دهند. دليلشان هم اين بود که شناخت کافي نسبت به فرصت‌ها و ارائه ايده‌ها وجود ندارد لذا نمي‌توان به يک جمع‌بندي نسبت به ايده رسيد. تيم‌ها از حضور سرمايه‌گذاران و افراد صاحب‌نظر عموما راضي بودند و نحوه تعامل با اين افراد را مناسب و رضايت‌بخش مي‌دانستند.

 

  •  مشوق‌هايي براي انگيزه‌دهي

جايزه رويداد ۲ ميليون تومان تسهيلاتي است که بنياد نخبگان اصفهان به پانزده تيم برگزيده اعطا مي‌کند. جايزه با توجه به اينکه بهايي نقدي نيست، در نظر تيم‌ها آنچنان خوشايند نيامد، اما از اينکه فرصت تعامل با بنياد نخبگان اصفهان برايشان فراهم شده بسيار خرسند بودند. به نظر بهرام صادقي، يکي از داوران و تسهيلگران، اين جايزه بيش از يک فرصت است تا افراد علاوه بر اينکه تلاش مي‌کنند به صورت يک تيم باقي بمانند، بتوانند در اين مدت ضعف‌هاي تيم را نيز برطرف کنند و در اين زمينه علاوه بر توانمند شدن مشاوره‌هايي دريافت کنند تا به رشد آن‌ها بيشتر کمک کند. دکتر حق‌جو، رئيس بنياد نخبگان، در مورد جايزه مي‌گويد: «برنده تيمي است که تيم بماند.»

 

  •  هم‌نت از ديدگاه متخصصان

دکتر هادي فلاحي، موسس و مديرعامل موسسه پشتيبان کسب‌وکار ثمرات ارزش‌آفرينان و از داوران و تسهيلگران و سرپرست تيم تحقيق روستاي کفران، در مورد رويداد هم‌نت گفت: «رويداد هم‌نت بنا را بر اين گذاشته که در قدم اول پل ارتباطي باشد بين قشر تحصيل‌کرده و روستاييان تا باب گفتگو و مشارکت باز شود. اين رويداد بنا را بر مشارکت دادن روستاييان در مراحل برگزاري گذاشت تا به نوعي پايلوتي براي مشارکت اجتماعي اثربخش در روستاها باشد. براي توسعه روستا بايد روستاييان در بخش‌هاي مختلف توسعه مشارکت داده شوند.» دکتر سروش طالبي، سرپرست تيم تحقيق روستاي سميرم و از کارشناسان پژوهشکده سياست‌گذاري علم، فناوري و صنعت دانشگاه صنعتي شريف و عضو کارشناسان ستاد احياي درياچه اروميه، در مورد رويداد چنين نظر داد: «در رويداد هم‌نت، بازگشت به مقوله روستا و فکر کردن به مسائل و مشکلات روستا به‌نوبه خود بسيار ارزشمند است. در اين رويداد افرادي مي‌توانند با روستا و مشکلات روستا کنار بيايند و در زمينه روستا موفق باشند که از دغدغه بالاي اجتماعي برخوردار باشند. در اين رويداد ارتباط خوبي بين افراد تحصيل‌کرده و روستايي ايجاد شد و باب گفتگو بين اين دو باز شد. اين ارتباط اگر با ملاحظاتي چون در نظر گرفتن آسيب‌شناسي ورود دانش روز به روستا و همچنين در نظر گرفتن دانش بومي در طرح‌ها همراه باشد مي‌تواند طرح‌هايي که براي روستا ريخته مي‌شود را از استحکام خوبي برخوردار کند.» دبير کل اتاق بازرگاني، صنايع و معادن و کشاورزي اصفهان، دکتر محمد گوهريان، در مورد ويژگي منحصربه‌فرد رويداد هم‌نت چنين بيان کرد: «رويداد هم‌نت صرفا به دنبال پيدا کردن ارزش‌هاي موجود و سعي در تبديل اين ارزش‌ها به فرايندي قابل سازوکار است. در اين رويداد به دنبال حل مشکلات کلان روستايي نيستيم، گرچه ايجاد ارزش به‌نوبه خود مقداري از مشکلات روستا را کم مي‌کند.»

 

  •  وقتي همه شب‌ها بيدارند

بعد از رويداد هم‌نت اتفاق جالبي که رخ داد، تشکيل گروهي در تلگرام توسط يکي از روستاييان به نام حسين بود. او نام گروه را «پساهم‌نت کفران» گذاشته و اولين پيامش بعد از اضافه کردن شصت نفر به گروه اين بود: «دوستان عهد خود را فراموش نکنيد و به فکر روستا باشيد.» اين نوع نگاه و پيام نشان از اثربخشي رويداد هم‌نت در بين روستاييان دارد. در اين گروه در مورد مسائلي چون نحوه ثبت‌نام , l,hvn nd'v wpfj an دکتر فلاحي اين‌گونه به آن‌ها پاسخ داد: «ثبت‌نام روستايي‌ها به صورت دستي نيز انجام شده، و دعوت‌هاي متعددي از طريق افراد معتمد و تريبون نماز جمعه صورت گرفت.» او در مورد صحت‌وسقم برخوردهاي پيش‌آمده ادعايي نداشت و از روستاييان درخواست کرد با ارائه شواهد به او فرصتي براي پيگيري موضوع بدهند.

 

  •  حاشيه‌هاي يک رويداد چهارروزه

تيم اول اين رويداد را افرادي از روستا تشکيل مي‌دادند. بعد از رويداد، همه اعضاي تيم که افرادي تقريبا ميانسال بودند، همديگر را در آغوش ‌کشيدند و گريه کردند. قرار گرفتن آن‌ها در مقام اول از ميان تحصيل‌کرده‌هاي دانشگاهي بسيار جالب‌توجه بود.

در مراسم اختتاميه هنگامي که در کليپ پخش‌شده از کودکي چهارساله مي‌پرسند در روستايتان چه خبر است، کودک جواب مي‌دهد: «دانشمندان آمده‌اند تا به روستايمان کمک کنند.» مهندس بهزاد صادقي که از داوران و تسهيلگران رويداد بود با شنيدن اين جمله به گريه افتاد.

حضور دکتر شقايق حق‌جو جوانمرد، رئيس بنياد نخبگان استان اصفهان، در مراسم نماز جماعت بسيار جالب‌توجه بود. به نقل از روستاييان، او اولين خانمي است که در خطبه نماز جمعه روستاي کفران حضور يافته است.

شلوغ‌ترين شب روستا به گفته روستاييان در روز سوم رقم خورد. آنجا که تيم‌ها مجبور بودند براي تهيه نقشه کسب‌وکارشان تا ساعت دو و سه بامداد بيدار بمانند.  حاشيه ديگر اين رويداد تعامل روستاييان با شرکت‌کنندگان و پذيرايي از آن‌ها بود که بيشتر منجر به ردوبدل شدن شماره تماس‌ها شد. در شب دوم هنگامي که تيم‌ها در خانه‌هاي روستايي اسکان مي‌يافتند، اغلب افراد اذعان داشتند که با امکانات موجود در خانه‌ها از قبيل ماشين و... لفظ منطقه محروم اصلا به روستاي کفران نمي‌خورد. در روز دوم همه به دنبال آشپز ناهار سميرم مي‌گشتند و يک‌صدا از دست‌پخت او تعريف مي‌کردند. گويي آنقدر غذا لذيذ بوده که يکي از شرکت‌کنندگان شماره آشپز را با اين گفته مي‌گيرد که «مي‌خواهم تو آشپز عروسي‌ام باشي.» روز اول حاشيه خاصي نداشت، اما نمي‌توان از حضور شخصيت‌هاي برجسته در اين رويداد غافل بود. حضور افراد برجسته علمي زير يک سقف و سخنراني‌هاي باکيفيت آن‌ها را بايد براي خالي نبودن بحث حاشيه‌ها حاشيه به شمار آورد. البته اتفاق جالبي که در روز اول رخ داد اين بود که وقتي يکي از شرکت‌کنندگان روستايي براي ارائه ايده خود پشت تريبون قرار گرفت گفت: «اين يک دقيقه مهم‌ترين دقيقه عمرم است.»

 

بخش اول را از اینجا بخوانید .

افزودن دیدگاه جدید

CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.‎
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.‎